De effecten van tijd en aandacht..

Iets waar ik de laatste tijd regelmatig over nadenk.
We hebben volle agenda’s. To-do lijsten. Sociale verplichtingen, werkverplichtingen, kinderen met hun eigen agenda’s, afspraken, sporten, schoolactiviteiten. Veel mensen ervaren een tekort aan tijd. Dat hoor ik in ieder geval vaak terug als ik vraag: “Hoe gaat het?”
“Druk.”
“Druk druk.”
“Veel bezig.”
Onze maatschappij draait op snelheid. Op productiviteit, declarabiliteit, efficiëntie. Er is veel wat moet.
Verveling lijkt bijna iets geworden waar geen ruimte meer voor is. Daar hebben we onze telefoons voor: podcasts, series, social media, nieuws, boeken, berichten. Altijd iets om op te vullen.
En ondertussen vinden we ook nog van alles van elkaars tijdsbesteding.
Werkend binnen het sociaal domein, de jeugdzorg en de ggz hoor ik regelmatig de uitspraak:
“Als je het belangrijk vindt, maak je er tijd voor.”
En eerlijk? Er zit een kern van waarheid in. Volgens mij heb ik hem zelf ook weleens gedacht of uitgesproken.
Maar ik geloof inmiddels ook dat er een andere kant is.
Want soms gaat het niet over iets belangrijk vinden. Soms gaat het over de ruimte die iemand ervaart. Over stress. Over mentale belasting. Over het ontbreken van flexibiliteit of alternatieven. Als je nauwelijks ruimte ervaart, hoe maak je dan nóg ergens tijd voor?
Als moeder vind ik mijn kinderen belangrijker dan wat dan ook. Maar het gepuzzel rondom afspraken en behandelingen bezorgt me soms letterlijk buikpijn. Hoe krijg ik het passend? Hoe combineren we dit? En als iets samen met mijn man moet, moeten er nóg meer agenda’s op elkaar aansluiten.
En als ik dan aangeef dat iets niet lukt bij een zorginstelling, voel ik soms die scheve blik. Dat ongemakkelijke gevoel van:
“Vind je het dan niet belangrijk genoeg?”
Au.
Alsof je niet óók keuzes mag maken in het belang van je kind.
Zoals besluiten dat een dyslexieonderzoek niet op de allerlaatste schooldag plaatsvindt, omdat je kind dan belangrijke sociale momenten mist. (MAAR bam, nu heb ik NOG steeds geen afspraak..)

Soms vraag ik me af:
Staan we wel genoeg stil bij de stress die we mensen bezorgen met alles wat we van hen vragen?

Bij de tijd die mensen geacht worden “vrij te maken”.

En bij de subtiele oordelen die er soms ontstaan over mensen die een afspraak moeilijk ingepland krijgen, verzetten, of nee zeggen?

Part 2

Een van mijn grootste pijnpunten is dat ik niet goed ben in hulp vragen.

Ik ben bang dat ik me aanstel. Die overtuiging zit diep. Ik ben bang om dom over te komen.

Naar een dokter gaan, een therapeut of een vriendin bellen met de woorden “help, ik kom er even niet uit” is voor mij een grote stap. Ik heb geleerd om het toch te doen en ben daar nog steeds lerende in.

Maar soms kom ik weer tot het besef dat ik het mezelf te moeilijk maak. Dat ik te lang wacht door die oude overtuigingen.

Ja, dat is waar. Maar er is ook een andere kant.

Ik dacht lang dat alleen mijn eigen overtuigingen de drempel waren.
Maar ergens in ons zorgstelsel is het ook niet altijd makkelijk om hulp te vragen.
Er zijn wachtlijsten, er is tijdgebrek en er is vluchtigheid.

En dat heeft bijeffecten:

* Je wacht te lang.
* Je gaat juist te snel uit angst voor de wachtlijsten.
* Je zoekt pas hulp als het echt serieus is. Maar wanneer is dat eigenlijk?

In mijn geval voelt naar de huisarts gaan soms als een drempel. Daar wil ik pas heen als iets echt lang duurt of als er echt iets aan de hand is.
Waardoor ik soms te lang door sukkel met klachten.

(Dit is trouwens geen klaagzang richting huisartsen. Ik ben juist heel blij met die van mij.)

Maar gisteren was ik dan eindelijk bij een specialist. Niet door mijn huisarts, maar na mijn eigen lange uitstelgedrag en drie fysiotrajecten. Ik ging er pas wat mee doen nadat fysio nummer 3, die ECHT de tijd nam om mijn klachten breed te onderzoeken zei: dit is geen fysio, of tijd probleem maar iets anders & je bent te jong voor knieklachten.
Door haar tijd, brede kijk (hollistisch) en echte interesse ontstond pas mijn idee hier moet ik wat mee na bijna 1.5 jaar pijn. Haar tijd en mij zien was zo fijn.

Maar bij deze specialist stond ik binnen vijf minuten weer buiten.

Met een waarschijnlijke diagnose en een prognose die mogelijk leidt tot een operatie. Geen tijd voor vragen. Geen moment om stil te staan bij de impact van zo’n operatie, mogelijke alternatieven of hoe nu verder. Maar wel het yes gevoel ik ben geen aansteller en mijn pijn is logisch!

En dit is niet de eerste keer dat ik zoiets meemaak. Ooit kreeg ik in tien minuten te horen dat ik verminderd vruchtbaar was, alsof het niets was. Poeh, dit was heel naar en pijnlijk.

Sindsdien blijft die vraag door mijn hoofd gaan: wat is het effect van tempo en aandacht?

Hoe kunnen we mensen echt zien? Is dit echt wat het beste is voor mensen? Roept dit niet juist meer onzekerheid en pijn op?

En echt, ik weet dat ons zorgstelsel vol zit en dat mensen keihard werken.

Maar elk mens heeft de behoefte om gezien te worden. Dit is dan ook waar ik voor sta in mijn werk.

Ik geloof dat aandacht geen luxe is. Ik geloof dat gezien worden ervoor zorgt dat mensen eerder hulp durven vragen, minder alleen hoeven dragen en dat er uiteindelijk juist minder gedoe ontstaat.

Misschien kost gezien worden tijd.

Maar niet gezien worden kost soms veel meer.